» آموزش » واقعیت مجازی چیست؟تحلیل و بررسی VR
همه چیز درباره واقعیت مجازی
آموزش

واقعیت مجازی چیست؟تحلیل و بررسی VR

2022-02-11 00121

رویای چند سال قبل بشر توسط واقعیت مجازی به حقیقت پیوست تا بتواند دنیا را بدون حضور در محل مشاهده کند و حتی بتواند تجربه جهانی متفاوت، بدون ترک کردن محیط واقعی را داشته باشد .

به خاطر قابلیت‌های خاص این تکنولوژی از آن در زمینه‌های گوناگون، به ویژه زمینه‌های آموزشی که تجربه جهان واقعی آنها می‌تواند پر هزینه یا پر خطر باشد، استفاده می‌شود. انواع شبیه‌سازهای رانندگی و پرواز به رانندگان و خلبان‌های مبتدی امکان می‌دهد بدون هیچ ریسکی تمرین کنند. به همین ترتیب در رشته‌هایی مثل پزشکی و جراحی نیز این تکنولوژی به دانشجویان کمک می‌کند تجربیات لازم را بدون ایجاد خطر کسب کنند. در این مطلب ضمن معرفی واقعیت مجازی و توضیح عناصر مختلف آن، کاربردهای این تکنولوژی را معرفی می‌کنیم.

واقعیت مجازی (VR) یک دنیای مجازی جدید ایجاد می کند. زمانی که شخصی با استفاده از عینک واقعیت مجازی وارد دنیای مجازی کامپیوتری می شود. محیط مجازی به صورت سه بعدی ارائه می شود زیرا چشمان هر فرد تصویر خود را می بیند و امکان دیدن عمق را فراهم می کند. با جدیدترین تکنیک‌ها حتی می‌توان اشیاء مجازی را با حرکات دست به کار برد. واقعیت مجازی تکنیک خوبی برای ارائه آموزش و در نتیجه آشنا کردن کارکنان با موقعیت‌های پرخطر بدون هیچ مشکلی است. VR همچنین امکان همکاری با افراد متعدد و در مکان های مختلف را فراهم می کند.

 

واقعیت مجازی چیست؟

 

واقعیت مجازی چیست ؟

واقعیت مجازی به معنای تجربه کردن چیزهایی از طریق کامپیوتر است که واقعیت بیرونی ندارند. با این تعریف، خود ایده این تکنولوژی چندان چیز جدیدی محسوب نمی‌شود. برای مثال هنگامی که کاشی‌کاری‌های سنتی در یکی از مساجد تاریخی را نگاه می‌کنیم، به نوعی در روایت و داستان آنها غرق می‌شویم و تصاویری را تجربه می‌کنیم که واقعیت بیرونی ندارند. به همین ترتیب، هنگامی که یک موسیقی محلی یا کلاسیک می‌شنویم و چشم‌های خود را می‌بندیم، تصاویری را تجربه و احساس می‌کنیم که در واقعیت وجود ندارند. پس آیا این تجربه‌ها را هم می‌توانیم انواعی از VR فرض کنیم؟ در این صورت، چیز زیادی از این تکنولوژی جدید دستگیرمان نمی‌شود.

بهتر است تعریفی روشن و محدود از این تکنولوژی داشته باشیم:

واقعیت مجازی یک جهان ۳ بعدی تعاملی باورپذیر است که به نوعی می‌توانید آن را تجربه و کاوش کنید که انگار (هم از نظر روانی و هم از نظر فیزیکی) در آن قرار گرفته‌اید. این می‌تواند به شما کمک کند فضاهای مختلفی را شبیه‌سازی کنید و از این تکنولوژی به عنوان یک ابزار مفید در روند توسعه کسب و کار استفاده کنید.

ویژگی‌های کلیدی واقعیت مجازی

حالا بر اساس این تعریف، می‌توانیم عناصر و ویژگی‌هایی که این تکنولوژی را از هنرها متمایز می‌کند بشناسیم. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های وی‌آر شامل موارد زیر می‌شود:

  • باورپذیری: لازم است که کاربر حس کند که واقعا در جهان مجازی قرار گرفته و این باور را حفظ کند، وگرنه توهم جهان مجازی از هم خواهد گسست.
  • تعاملی بودن: لازم است که هنگامی که کاربر در این جهان حرکت می‌کند، این جهان هم حرکت کند. برای همین ممکن است که شما یک فیلم ۳ بعدی نگاه کنید که شما را به ماه یا کف اقیانوس ببرد، اما این هیچ ربطی به تعاملی بودن ندارد!
  • کامپیوتری بودن: فقط ماشین‌های پیشرفته با قابلیت‌های گرافیکی کامپیوتری به قدر کافی سریع هستند تا بتوانند جهان‌هایی باورپذیر و تعاملی ایجاد کنند که وقتی در آنها حرکت می‌کنیم، در زمان واقعی تغییر کنند.
  • کاوش‌پذیری: یک جهان وی‌آر باید به قدر کافی بزرگ و پر جزئیات باشد تا بتوانید در آن کاوش کنید. هر چقدر که یک نقاشی واقع‌گرایانه باشد، باز هم فقط یک صحنه را از یک نقطه‌نگاه نشان می‌دهد، اما واقعیت مجازی این نقطه کور را پوشش داده است.
  • شناور بودن: برای اینکه واقعیت مجازی باورپذیر و تعاملی باشد، لازم است که هم بدن و هم ذهن شما را درگیر کند. ممکن است شما یک بازی شبیه‌سازی پرواز در کامپیوتر خود انجام دهید و برای ساعت‌ها خودتان را در آن گم کنید، و با حرکت شما مناظر تغییر کنند، اما این باز هم یک شبیه سازی پرواز واقعی نیست. شبیه‌سازی پرواز واقعی با استفاده از صندلی و محیطی انجام می‌شود که در آن نیروهای مختلف را روی بدن خود احساس می‌کنید و در آن شناور می‌شوید. این قابلیت ویژگی‌ کلیدی دیگر وی‌آر محسوب می‌شود.

تفاوت بین واقعیت افزوده و واقعیت مجازی چیست؟

واقعیت مجازی (Virtual Reality) و واقعیت افزوده (Augmented Reality) دو روی یک سکه هستند. واقعیت افزوده اشیاء مصنوعی را در محیط واقعی شبیه‌سازی می کند؛ اما واقعیت مجازی یک محیط مصنوعی برای قرار گرفتن در آن ایجاد می‌کند.

در واقعیت افزوده، کامپیوتر از حسگرها و الگوریتم‌هایی برای تعیین موقعیت و جهت دوربین استفاده می‌کنند. سپس فناوری AR گرافیک سه بعدی را همانطور که از دید دوربین به نظر می‌رسد، ارائه می دهد و تصاویر تولید شده توسط کامپیوتر را مانند یک دنیای واقعی در دید کاربر قرار می‌دهد.

در واقعیت مجازی، کامپیوتر از حسگرهای مشابه واقعیت افزوده به علاوه ریاضیات استفاده می‌کند. با این حال، به جای قرار دادن یک دوربین واقعی در یک محیط فیزیکی، موقعیت چشم‌های کاربر در محیط شبیه سازی شده قرار می‌گیرد. اگر سر کاربر بچرخد، گرافیک مطابق با آن واکنش نشان می‌دهد. فناوری VR به جای ترکیب اشیاء مجازی و یک صحنه واقعی، دنیایی متقاعد کننده و تعاملی را برای کاربر ایجاد می‌کند.

 

انواع مختلف واقعیت مجازی VR

 

اصطلاح واقعیت مجازی یک کلمه دهن پُر کن است که در تبلیغات بسیاری از بازی‌های موبایلی و کامپیوتری، فیلم‌های انیمیشن و ۳ بعدی و مواردی مشابه این استفاده می‌شود. این در حالی است که هیچ یک از این موارد نمی‌توانند تجربه شناور شدن در محیط مجازی را به شما منتقل کنند.

برخی از اصلی‌ترین انواع مختلف وی‌آر در ادامه معرفی می‌شود.

کاملا شناور (Fully immersive)

برای داشتن یک تجربه وی‌آر کامل حداقل به سه چیز نیاز داریم:

  • یک جهان مجازی بزرگ و پر از جزئیات
  • یک کامپیوتر قوی که تجربه را امکان‌پذیر کرده و فضا را مطابق با زمان واقعی حرکت بدهد
  • سخت افزاری که به کامپیوتر متصل شده و ما را در جهان مجازی آن شناور کند

معمولا برای این تجربه لازم است از نمایشگرهایی که روی سر قرار می‌گیرند (HMD) یا عینک‌های وی‌آر استفاده کنیم، و دستکش‌های دارای حسگر بپوشیم.

غیر شناور (Non-immersive)

یک بازی شبیه‌ساز پرواز با واقع‌گرایی بالا در یک کامپیوتر خانگی می‌تواند به عنوان یک واقعیت مجازی غیر شناور شناخته شود. به خصوص اگر از صفحه نمایش عریض، هدفون یا صدای محیطی، و دسته‌های کنترل واقع‌گرایانه استفاده کند. همه کاربران واقعیت مجازی به شناور شدن در این فضا نیاز ندارند و ممکن است بعضی از افراد از این تکنولوژی بدون فضای شناور استفاده کنند. برای مثال یک معمار ممکن است یک مدل ۳ بعدی از یک ساختمان بسازد تا آن را روی یک دسکتاپ با استفاده از یک موس به مشتریان خود نشان دهد. بیشتر افراد چنین تصویری را نوعی وی‌آر در نظر می‌گیرند بدون آنکه نیازی به شناور شدن در آن وجود داشته باشد. بنابراین می‌توان گفت که واقعیت مجازی هم مانند دیگر تکنولوژی‌های روز جای خود را در صنایع مختلف باز کرده است.

استفاده از تکنولوژی‌های روز دنیا در صنایع مختلف می‌تواند زیرساخت‌های لازم برای آینده پژوهی کسب و کارها را فراهم کند و یک نیروی محرک و کمکی برای توسعه مدرن آنها باشد.

مشارکتی (Collaborative)

در مورد بازی‌های «جهان مجازی» مثل سِکِند لایف (Second Life) یا ماینکرفت (Minecraft) چه می‌توانیم بگوییم؟ اگر چه این بازی‌ها چهار معیار و ویژگی اول (باورپذیری، تعاملی بودن، کامپیوتری بودن، و کاوش‌پذیری) را دارا هستند، اما افراد را به تمامی شناور نمی‌کنند. اما آنها چیزی ارائه می‌دهند که تکنولوژی بسیار پیشرفته واقعیت مجازی (VR) آن را ارائه نمی‌دهد: ایده به اشتراک گذاشتن یک تجربه در جهان مجازی با افراد دیگر؛ که معمولا در زمان واقعی یا چیزی شبیه این اتفاق می‌افتد. به نظر می‌رسد که همکاری و به اشتراک گذاشتن در آینده تبدیل به ویژگی‌های مهم VR شوند.

وب‌محور

در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ واقعیت مجازی یکی از پر رشد ترین تکنولوژی‌ها محسوب می‌شد، اما رشد بسیار سریع شبکه جهانی اینترنت باعث به سایه رفتن آن شد. اگر چه دانشمندان کامپیوتر راه‌های جدیدی برای تجربه جهان مجازی از طریق اینترنت ایجاد کردند، اما مردم عادی بیشتر دلبسته راه‌هایی بودند که اینترنت برای تجربه واقعیت واقعی به آنها ارائه می‌داد. امروزه با علاقمندی شبکه‌های اجتماعی به تکنولوژی وی‌آر، می‌توان آینده آن هم‌زمان وب‌محور و همکاری‌گرانه در نظر گرفت.

 

کاربرد واقعیت مجازی

از این تکنولوژی در زمینه‌های گوناگونی استفاده می‌شود. همان طور که پیشتر اشاره شد، قابلیت‌های وی‌ آر به ویژه برای آموزش و شبیه‌سازی محیط‌های خطرناک مختلف کارایی زیادی دارد. علاوه بر این تاثیر واقعیت مجازی بر کسب و کار بر هیچ کس پوشیده نیست. در ادامه برخی از مهم‌ترین کاربردهای این تکنولوژی معرفی می‌شود.

واقعیت مجازی در آموزش

آموزش مشاغل سخت و خطرناک کار بسیار دشواری است. چطور ممکن است بتوانید به شکلی امن و بی‌خطر یک سفر تمرینی به فضا داشته باشید، یک هواپیما را فرود بیاورید، با یک چتر نجات از هواپیما بپرید، یا یک جراحی مغز انجام دهید؟ تمام این تمرین‌ها از طریق واقعیت مجازی انجام می‌شوند. قدیمی‌ترین کاربردهای وی‌آر شاید در همین شبیه‌سازی پرواز باشد. تاریخ این کار به اولین شبیه‌سازهای مکانیکی که توسط ادوین لینک (Edwin Link) در سال ۱۹۲۰ ساخته بر می‌گردد. به همین ترتیب از این تکنولوژی برای آموزش جراحی و تمرین بی‌خطر در این زمینه نیز استفاده می‌شود.

واقعیت مجازی در پزشکی

گذشته از کاربرد آموزشی در یادگیری مهارت‌های جراحی، این تکنولوژی امکاناتی برای پزشکی از راه دور نیز ارائه می‌دهد. یکی از پیشرفت‌های این رویکرد می‌تواند هنگامی باشد که یک جراح از فاصله دور عملیات جراحی را انجام می‌دهد و یک ربات این عملیات را اجرایی می‌کند. معروف‌ترین مثال این نوع از روبات‌ها، روبات جراحی داوینچی (daVinci surgical robot) است که در سال ۲۰۰۸ رونمایی شد و تا به حال هزاران دستگاه از آن به بیمارستان‌های مختلف سراسر جهان فروخته شده است.

به علاوه، این تکنولوژی برای درمان انواع مختلف مشکلات روانی، مانند شیزوفرنی، ترس از فضای باز، و درد فانتوم مورد آزمایش قرار گرفته است. این کاربرد هنوز روزهای اولیه خود را سپری می‌کند اما از آنجا که وی‌آر قابلیت درگیر کردن ذهن و روان افراد را دارد، احتمال موفقیت در این زمینه نیز بسیار بالا است. واقعیت مجازی کمک بزرگی به پیشرفت و توسعه علم و شغل پزشکی کرده است و پیش‌بینی می‌شود که این روند در آینده هم ادامه خواهد داشت.

واقعیت مجازی در رشته برق

یکی دیگر از رشته‌های به نسبت خطرناک که واقعیت مجازی می‌تواند در آن نقش ایفا کند رشته برق است. امروزه شبیه‌سازهای آزمایشگاه‌های برق با استفاده از این تکنولوژی ساخته شده و برای امور آموزشی و ابداعی مورد استفاده قرار می‌گیرند. به این ترتیب دانشجویان می‌توانند با به‌کارگیری واقعیت مجازی در صنعت برق در فضایی کاملا امن مدارهای الکتریکی‌شان را ایجاد کرده و کارکرد آنها را بررسی کنند.

واقعیت مجازی و ویدیو مارکتینگ

ویدئو مارکتینگ می‌تواند با واقعیت مجازی ادغام شود و خیلی از کسب و کارها محصولات خود را به صورت ویدئوی واقعیت مجازی دربیاورند تا مشتریان درک بهتتر و راحت‌تر از آن‌ها داشته باشند. همانطور که در حال حاضر واقعیت افزوده کاربردهای زیادی در صنعت مبلمان دارد. برای آشنایی بیشتر با این موضوع، مقاله آینده پژوهی در صنعت مبلمان را بخوانید.

 

 

 

 

واقعیت مجازی و اهمیت صدا

برنامه های کاربردی واقعیت مجازی به ویژگی‌هایی بیش از گرافیک نیاز دارند. شنوایی و هم بینایی در کنار هم بهتر عمل می‌کنند و حس واقعی بودن را بهتر به بیننده و شنونده القا می‌کنند. در واقع انسان‌ها به نشانه‌های صوتی سریع‌تر از نشانه‌های بصری واکنش نشان می‌دهند.

برای اینکه تجربیات همه جانبه‌ای در مورد واقعیت مجازی ایجاد شود، باید صداهای محیطی و ویژگی‌های فضایی به طور دقیق شبیه‌سازی شوند. این دو در کنار هم حس یک حضور واقعی و قدرتمند را به کاربر دنیای مجازی می‌دهند. بنابراین برای تجربه جزئیات صوتی به هدفون‌هایی که در دو گوش قرار داده می‌شوند نیاز دارید تا تجربه‌ای بهتر و جذاب‌تر داشته باشید.

در حال حاضر اطلاعات سمعی و بصری به راحتی در واقعیت مجازی تکرار می‌شود؛ ولی محققان در حال تلاش هستند تا حواس دیگر را هم در این مورد دخیل کنند. مثلا تصور کنید حس لامسه در یک محیط مجازی وجود داشته باشد. می‌توان گفت که این محیط دیگر مجازی نیست و به یک محیط واقعی خیلی نزدیک شده است. البته در حال حاضر هم تردمیل‌های همه جهته به کاربران این امکان را می‌دهند که با نشستن روی یک صندلی یا روی مبل، احساس کنند که واقعاً در یک محیط شبیه‌سازی قدم می‌زنند.

فن‌آوری‌های هپتیک (Haptic technologies) که به‌عنوان فناوری بازخورد حرکتی یا لمسی نیز شناخته می‌شوند، از موتورهای ساده با وزن چرخشی به سمت فناوری فراصوت آینده‌ پیشرفت کرده‌اند. در حال حاضر شنیدن و تجربه یک احساس واقعی همراه با تجربیات بصری در VR امکان‌پذیر است.

همانطور که در بخش مقایسه دیدید، واقعیت افزوده یکی دیگر از تکنولوژی‌های جذاب است که کاربردهای زیادی هم دارد. برای آشنایی با این کاربردها، مقاله کاربرد واقعیت افزوده در تبلیغات و بازاریابی را بخوانید.

 

سخن پایانی

واقعیت مجازی یکی از تکنولوژی‌هایی است که در حال پیشرفت سریع است. این تکنولوژی به افراد امکان می‌دهد یک محیط بازسازی شده یا ساختگی را که وجود واقعی ندارد تجربه کنند. آنها می‌توانند به این ترتیب از نظر روانی و فیزیکی در این محیط و جهان شناور شده و از نقطه‌نگاه خودشان آن را تجربه کنند.

تکنولوژی وی‌آر موارد استفاده گسترده‌ای دارد و به صورت کلی در زمینه‌هایی که تجربه واقعی می‌تواند خطرناک یا پر هزینه باشد، از آن به عنوان یک راه حل ایمن و کم هزینه استفاده می‌شود که می‌تواند به عنوان یکی از ابزارهای مدرین و کاربردی در تحقیق و توسعه صنایع مختلف استفاده شود. این تکنولوژی با معیارها و ویژگی‌های خاص خودش شناسایی و طبقه‌بندی می‌شود. بر این اساس، انواع محتوای وی‌آر به چند دسته تقسیم می‌شود که در این مطلب آنها را بررسی کردیم.

 

بیشتر بخوانید :

بهترین بازی های متاورس معرفی 6 پروژه آینده دار

 

نکات کلیدی 

  • واقعیت مجازی یک جهان ۳ بعدی تعاملی باورپذیر است که می‌توانید آن را تجربه و کاوش کنید به طوری که انگار (هم از نظر روانی و هم از نظر فیزیکی) در آن قرار گرفته‌اید.
  • ویژگی‌های کلیدی Virtual Reality:
  1. باورپذیری
  2. تعاملی بودن
  3. کامپیوتری بودن
  4. کاوش‌پذیری
  5. شناور بودن
  • انواع VR:
  1. کاملا شناور
  2. غیر شناور
  3. مشارکتی
  4. وب محور
  • انواع کاربردهای واقعیت مجازی:
  1. آموزش
  2. پزشکی
  3. برق

سوالات پرتکرار واقعیت مجازی

۱. واقعیت مجازی چیست ؟

واقعیت مجازی یک جهان سه بعدی کاملا تعاملی و باورپذیر است که امکان تجربه و کندوکاو در آن وجود دارد. این تکنولوژی حس حضور فیزیکی و روانی در یک دنیای مجازی را ایجاد می‌کند و امکان شبیه‌سازی انواع فضاها در آن وجود دارد. از این فناوری به عنوان ابزاری برای توسعه کسب و کار و علم‌های مختلف استفاده می‌شود.

۲. انواع واقعیت مجازی VR چیست؟

۱. کاملا شناور (Fully immersive) که تجربه کامل و لذت‌بخشی از VR را به وجود می‌آورد.
۲. غیر شناور (Non-immersive) که تصویری واقعی ارائه می‌دهد، اما کاربر را در فضا شناور نمی‌کند مثل نرم‌افزارهای ۳D.
۳. مشارکتی (Collaborative) که ممکن است عنصر شناوری را نداشته باشند، اما در عوض بتوان تجربه مهیج را با افراد دیگر به اشتراک گذاشت.
۴. واقعیت مجازی وب‌محور که در آینده‌ای نزدیک این تکنولوژی و دنیای اینترنت را به هم متصل می‌کند.

۳. چرا واقعیت مجازی مهم است؟

واقعیت مجازی یک فناوری در حال رشد است که به کسب و کارهای متنوع کمک می‌کند تا جهش زیادی داشته باشند و بتوانند حضور فیزیکی را در دنیای واقعی و همچنین دنیای خیالی شبیه‌سازی کنند. این فناوری محیطی شبیه‌سازی شده توسط رایانه را ایجاد می‌کند. همچنین کمک می‌کند که در علوم مختلف به راه‌حل‌های پیشرفته‌ای برسند.

۴. عناصر واقعیت مجازی شامل چه مواردی است؟

۱. سیستم مشاهده: بهترین تجربه واقعیت مجازی فقط زمانی اتفاق می‌افتد که روی یک سیستم نمایش خوب کار کند.
۲. سیستم ردیابی: هدست‌های vr برای تشخیص حرکت و ارائه بهترین تجربه دنیای سه بعدی به دوربین حسگر نیاز دارند.
۳. عنصر تعاملی: یکی از جذابیت‌های اصلی در تجربه واقعیت مجازی این است که می‌توان با محتوا به گونه‌ای تعامل کرد که انگار واقعی است.
۴. گرایش هنری: محیط مجازی باید محیطی را فراهم کند که کاربران کاملا در آن غوطه‌ور شوند. هنرمند VR باید روی جو، عامل جذاب و عامل سرگرم‌کننده تمرکز کند تا تجربه‌ای همه‌گیر تولید کند و کاربران احساس حضور در بازی یا محیط را به طور واقعی حس کنند.
۵. سیستم مدیریت حسی: کاربران باید بتوانند تغییرات کم مانند لرزش، تغییر حرکت یا جهت در محیط مجازی را احساس کنند. اکنون این مورد در اکثر هدست‌های vr پیچیده موجود است.

۵. واقعیت مجازی چه کاربردی دارد؟

واقعیت مجازی در آموزش علوم مختلفی که ریسک بالایی دارند، مانند پرواز، پزشکی و برق کاربرد ویژه‌ای دارد. این تکنولوژی تجسم ویژه‌ای را ارائه می‌دهد که در کلاس سنتی امکان‌پذیر نیست. علاوه بر این باعث ایجاد علاقه، افزایش تعامل و کیفیت آموزش در کلاس و از بین بردن موانعی مانند نوع زبان می‌شود.

۶. آیا تصاویر واقعیت مجازی VR برای چشم مضر است؟

انجمن‌های بینایی‌سنجی گفته‌اند که شواهدی در مورد عوارض دائمی چشم در اثر استفاده از هدست VR مشاهده نکرده‌اند. اما کاربران از حالت تهوع و سرگیجه هنگام استفاده از هدست شکایت دارند. این مورد نحوه درک فضا توسط کاربر را کاهش می‌دهد و ممکن است منجر به بیماری حرکتی شود.

 

منبع: totalreality | marxentlabs

به این نوشته امتیاز بدهید!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

×
  • ×